Het Onderdijks op weg naar aardgasvrij wonen

Gemeente Kampen onderzoekt per wijk welke andere manieren van verwarmen mogelijk zijn in plaats van aardgas. Dat doen we samen met bewoners, woningcorporaties en netbeheerder Enexis. In Het Onderdijks zijn we in 2023 gestart. De wijk werkt toe naar het Wijkuitvoeringsplan (WUP) dat in 2026 verschijnt. Dit plan bevat concrete en haalbare stappen waar bewoners vrijwillig en op eigen tempo aan kunnen meedoen.

Hoe betrekken we de wijk?

Samen met een kerngroep van bewoners uit Het Onderdijks onderzoekt de gemeente:

  • Hoe kunnen woningen duurzaam verwarmd worden?
  • Wat kost het om anders te verwarmen?
  • Welke aanpassingen zijn wel óf niet nodig?
  • Waar moet rekening mee gehouden worden in deze wijk?
  • Hoe zorgen we dat iedereen mee kan doen?
  • Hoe houden bewoners invloed op de keuzes?

De kerngroep denkt mee over zowel technische als sociale vraagstukken én over mogelijke collectieve inkoopacties. Ook meedenken? Zie hiervoor de contactgegevens onderaan deze pagina.

Tijdlijn: wat is er tot nu toe gebeurd? 

WanneerWat is er gebeurd?
2023Eerste bewonersavond
2023-2024Gesprekken met bewoners, vorming kerngroep
Najaar 2025Technische analyse woningen door bureau DWA
oktober 2025Bewonersavond + eerste presentatie van oplossingsrichtingen 

Vooruitblik: wanneer gaat de aardgaskraan dicht?

Er is geen verplichting om nu al aardgasvrij te wonen. Nederland wil in 2050 aardgasvrij zijn. De verwachting is dat de eerste wijken vanaf 2040 worden afgesloten.

Het Onderdijks krijgt ruim op tijd duidelijkheid voordat dit speelt. Bewoners kunnen in hun eigen tempo overstappen. 

Stand van zaken Het Onderdijks

Tijdens de bewonersavond in oktober 2025 gaf adviesbureau DWA uitleg over welke oplossingen voor Het Onderdijks technisch en financieel het meest passend zijn.

Belangrijkste wijkbevindingen:

  • Een warmtepomp (meerdere varianten) is voor de meeste woningen in Het Onderdijks de meest logische route richting aardgasvrij.
  • Een groot warmtenet is niet haalbaar (geen warmtebron en lage warmtevraagdichtheid).
  • Kleine collectieve systemen — zoals een gedeelde bodemlus of mini‑warmtenet per hofje/straat — is mogelijk wel haalbaar. Neem hiervoor contact op met de gemeente.

De gemeente en Enexis werken aan verzwaring van het elektriciteitsnet, noodzakelijk voor toekomstige warmtepompen. Daardoor ontstaat stap voor stap ruimte.

Hieronder staat een uitgebreid vraag‑en‑antwoord-overzicht.

Welke opties heb ik om aardgasvrij te wonen in Het Onderdijks?

Op dit moment is een variant van de warmtepomp de beste optie om over te stappen naar aardgasvrij wonen. Een warmtepomp is een duurzame manier om uw woning te verwarmen én te koelen.

Hoe weet ik of mijn woning klaar is voor een warmtepomp?

Heeft u al vloerverwarming of lage temperatuur convectoren? Dan is uw woning goed voorbereid op een warmtepomp.

Heeft u nog radiatoren? Dan is een warmtepomp mogelijk, maar moeten er waarschijnlijk aanpassingen worden gedaan:

  • Lage temperatuur convectoren (radiatoren) zijn een voordelige oplossing.
  • Vloerverwarming biedt meer comfort in de winter en zomer, want hiermee is koelen ook mogelijk, maar is duurder in aanleg.
  • Let op: de investering is in deze situatie hoger, waardoor het financieel minder gunstig kan zijn. Als u het afgiftesysteem niet aanpast, is een hybride warmtepomp of een airco financieel aantrekkelijk. Houd er bij de overweging van een hybride warmtepomp wel rekening mee dat u nog niet volledig aardgasvrij bent en in  de toekomst opnieuw kosten zal hebben voor een volledig aardgasvrij alternatief.

Laat u goed informeren over de mogelijkheden die passen bij uw woning en wensen, bijvoorbeeld door een energieadviseur bij u thuis. Ook kunt u contact opnemen met ons onafhankelijke partner Energieloketten via energieloketten.nl(externe link). Deze energievakmensen helpen met gratis advies om de eerste stap te zetten.

Welke warmtepomp past het best bij mijn situatie?

De keuze voor een aardgasvrije techniek hangt af van het type woning, hoe goed er al geïsoleerd is en verwarmingssysteem dat u nu heeft.

Luchtwarmtepomp

Bodemwarmtepomp

Gedeelde bodemlus

Bij deze optie deelt u een bodemwarmtepomp met uw buren. Dit maakt het financieel aantrekkelijker dan een individuele bodemwarmtepomp. Het systeem is stil en duurzaam, maar goede samenwerking en afstemming tussen buren is noodzakelijk. Voor de boring is geen vergunning hiervoor, er is alleen een meldplicht. Bespreek de mogelijkheden met een bedrijf dat deze boringen uitvoert.

Airco

  • Aantrekkelijk voor kleinere woningen
  • Minder geschikt voor grotere woningen
  • Verwarmen werkt anders dan u gewend bent
  • Elke kamer heeft een binnenunit die (beperkt) geluid maakt en een luchtstroom geeft.
Geeft de buitenunit van een lucht warmtepomp geluidsoverlast?

Alle warmtepompen moeten voldoen aan eisen die zijn gesteld voor het geluid. Laat je warmtepomp plaatsen door een erkende installateur, denk na over juiste plaatsing, afstelling, onderhoud en werk met goede materialen. Hoeveel geluid een warmtepomp maakt, verschilt per type en merk.

Wat kost aardgasvrij wonen?

De kosten zijn afhankelijk van de huidige situatie. Naast de kosten voor de warmtepomp zijn er mogelijk nog kosten voor:

  • Isolatie (glas, dak, vloer of bodem). Isolatie van woningen is enorm verbeterd de laatste decennia. In Het Onderdijks staan veelal nieuwere woningen die goed geïsoleerd zijn en isolatie is dus beperkt noodzakelijk. Voor de woningen die nog geen HR++-glas hebben is dit een aanpassing om te overwegen.
  • Het aanpassen van de meterkast. Bijna de helft van de woningen heeft al een aansluiting van 3 X 25A. Deze elektriciteitsaansluiting zorgt voor zorgeloos gebruik bij elektrisch koken en verwarmen.
  • Een nieuw afgiftesysteem van de warmte indien er in de woonkamer nog wordt verwarmd met radiatoren.
  • De aanschaf van een inductiekookplaat.
  • Het aanpassen van het ventilatiesysteem.

De noodzaak van deze aanpassingen is allemaal afhankelijk van de huidige situatie van uw woning. Isoleren kost geld, maar levert ook veel geld op. Met isolatiemaatregelen en aardgasvrij wonen, zullen de maandelijkse energiekosten een stuk dalen en het wooncomfort toenemen.

Hoe kan ik financiële steun krijgen bij de overstap naar aardgasvrij wonen?
Wanneer gaat Het Onderdijks van het aardgas af?

Uiteindelijk gaan in 2050 alle woningen in Nederland van het aardgas af. Een wijk wordt nooit van het ene op het andere moment van het gasnet afgesloten. We gaan er nu vanuit dat de eerste wijken vanaf 2040 van het aardgas af zullen zijn.

Kan het elektriciteitsnetwerk de (extra) vraag naar stroom wel aan?

Het elektriciteitsnetwerk is erg vol. Onder andere door de overstap van gasgestookte cv-ketels (die overigens ook wat stroom gebruiken) naar elektrische warmtepompen zal de vraag naar elektriciteit toenemen. Daarmee neemt de druk op het elektriciteitsnet toe. Verzwaring van het elektriciteitsnet is dan ook essentieel. 

Gemeente Kampen heeft samen met netbeheerder Enexis een verklaring getekend waarin we afgesproken hebben dat Enexis volop aan de slag zal gaan met verzwaring van het net en dat gemeente Kampen hen daarbij ondersteund. Zo zullen er de komende jaren tientallen transformatorhuisjes bij komen in gemeente Kampen. Dorpen en gebieden waarin plannen worden gemaakt voor aardgasvrij wonen staan hoger op de lijst voor de benodigde verzwaring van het lokale elektriciteitsnet. Thuis kunnen we bewuster omgaan met stroom om het stroomnet zo min mogelijk te belasten. Zo kunt u helpen door de elektrische auto in de nacht op te laden, midden op de dag de wasmachine en vaatwasser aan te zetten en niet tijdens de piekdrukte op het stroomnet. Deze piekdrukte is tussen 07:00 en 10:00 en tussen 16:00 en 21:00.

Mijn cv-ketel moet vervangen worden. Kan ik nog steeds een nieuwe cv-ketel aanschaffen?

Ja, het is nog steeds toegestaan een nieuwe cv-ketel aan te schaffen. We adviseren wel dringend eerst advies in te winnen via ons onafhankelijke energieloket energieloketten.nl/kampen(externe link) of uw eigen energieadviseur. Het kan zomaar zijn dat uw maandlasten veel lager worden door over te stappen op een aardgasloos alternatief.

Kan ik bij stroomuitval gebruikmaken van mijn cv-ketel?

Nee. Moderne cv-ketels hebben stroom nodig voor de pomp en elektronica.

Komt er een warmtenet op Het Onderdijks?

Bij warmtenetten zijn verschillende opties, maar een warmtenet levert warmte via leidingen vanuit een centrale bron naar woningen. Het is een collectieve oplossing. Er is geen directe warmtebron voor een grootschalig warmtenet en de bebouwingsdichtheid en warmtevraagdichtheid in Het Onderdijks zijn te laag voor een rendabel warmtenet. Wel kunnen bewoners samen op eigen initiatief kiezen voor een gedeelde bodemlus of mini-warmtenet.

Wij willen met een hofje/straat misschien een gezamenlijk (mini)warmtenet. Kan de gemeente dit ondersteunen?

Neem hiervoor contact op met de gemeente. De contactgegevens staan onderaan deze pagina.

Vragen?

Heeft u vragen voor de gemeente over aardgasvrij wonen in Het Onderdijks? Stuur dan een e-mail naar Kim van Polen. Zij is aanspreekpunt voor Het Onderdijks en bereikbaar op: k.vanpolen@kampen.nl.

Denk mee! 

Interesse om mee te denken in de kerngroep? Zij gaan nu aan de slag met een collectieve inkoopactie in 2026. Stuur ook dan een e-mail naar Kim van Polen.